Edith Pargeter

10. jun, 2014
Download De hertogin (e-boek)

Kort verhaal uit 1950 over historisch heksenproces.

"Het lijdt geen twijfel dat het historische detectiveverhaal zijn populariteit te danken heeft aan het succes van de Cadfaelromans van Ellis Peters. Ze heeft slechts drie korte verhalen over de eigenzinnige monnik geschreven, alle drie opgenomen in "Een bijzondere benedictijn". Het is wat wrang dat het succes van deze detectiveromans het eerdere werk van Ellis Peters heeft overschaduwd, met name haar vroege korte verhalen, merendeels geschreven onder haar eigen naam, Edith Pargeter. Eén daarvan, "De hertogin", is niet zozeer een detectiveverhaal als wel een fascinerend verslag van een historisch geval van hekserij en ketterij tijdens de regering van Hendrik VI."

23. mei, 2014
Download De hemelboom (e-boek)


Recensie: M.P.O. Books
Oorspronkelijke titel: The Heaven Tree trilogy
Vertaling: Pieter Janssens
Uitgeverij: De Boekerij

Edith Pargeter (1913-1995) is beter bekend onder haar pseudoniem Ellis Peters. Onder die naam schreef zij een dertiendelige serie over inspecteur Felse en zijn zoon Dominic, en de beroemde detectivereeks over de Middeleeuwse monnik Cadfael. Tijdens haar leven noemde ze echter De hemelboom trilogie haar favoriete werk. Het eerste deel van deze trilogie verscheen in 1960, het laatste in 1962. Het verhaal speelt zich af in de periode 1200-1235, die volgt op de burgeroorlog die in de boeken over Cadfael het historische decor vormt. Tal van historische gebeurtenissen zijn in het fictieve verhaal ingebed, zoals het overspel van prinses Joan van Wales en de gevangenneming van edelman William de Breos.

Het verhaal begint met de opgroeiende jongen Harry Talvace. Op een dag worden hij en zijn pleegbroer/vriend Adam Boteler betrapt in een bos en verdacht van stroperij. Bij Adam, die een lijfeigene is, zal als straf de hand afgehakt worden. Maar Harry weet hem te bevrijden en slaat op de vlucht. Uiteindelijk komen ze in Parijs terecht waar ze het vak van steenhouwer leren. Op een dag, nadat Harry zich in de nesten heeft gewerkt en in een kerker is beland, wordt hij vrijgekocht door de edelman William Isambard. Deze biedt hem werk als meestersteenhouwer als Harry bereid is om voor hem een kerk te bouwen op zijn landgoed Parfois in Engeland. Omdat Isambard alle kosten voor zijn rekening zal nemen, gaat Harry akkoord. Dit is zijn levensdroom. Maar Isambard is geen gemakkelijk heerschap. Hij is een voormalig kruisridder met veel macht, onafhankelijk en gewend alles en iedereen naar zijn hand te zetten. En wee diegene die hem teleurstelt of tegenstreeft!

Deze trilogie van Edith Pargeter is een fascinerend verhaal van grote klasse. Er gebeurt van alles. Het gaat over ongekende wreedheid versus liefde, wraak versus vergeving, zelfzucht versus onbaatzuchtigheid, verraad versus eedtrouw. Schijnbaar moeiteloos lukt het de schrijfster haar personages voor morele dilemma's te plaatsen en daarbij het verhaal een aantal malen te laten kantelen. Maar zelfs als haar personages de ogenschijnlijk goede keuzes maken, kunnen ze te maken krijgen met uiterst onaangename gevolgen, terwijl het kwaad lijkt te overwinnen. In schril contrast met die tegenslagen, staat de moed, de kameraadschap, het verlangen naar rechtvaardigheid en het streven naar schoonheid van de enkeling.
Het is wel duidelijk dat Pargeter van de door haar verzonnen personages houdt. Maar tegelijkertijd spaart ze hun niets - zelfs niet het grootste leed. Wie ernaar verlangt in de Middeleeuwen te leven, zal na het lezen van deze pil (ruim 800 pagina's) voorgoed van die wens genezen zijn. Met De hemelboom trilogie wilde Pargeter een groot kunstenaar scheppen. De hoogste prestatie die ze kon bedenken, was de bouw van kerken uit de vroeg-Engelse bouwkunst. Maar eigenlijk is het de mens zelf, in al zijn facetten, die zij als de grootste kunstenaar neerzet.

De hemelboom trilogie is geschreven in de poëtische stijl van Edith Pargeter die ook kenmerkend is voor haar latere werk:

"Bij de steengroeve van Rotesay, rond het midden van de namiddag, klom een sleperswagen met een span paarden moeizaam de groeve uit naar de weg, beladen met de duifgrijze stenen. Bijna tot aan de as wegzakkend in de modder die van de ijzeren remblokken viel, die dezelfde egaal grijze kleur hadden als het gesteente, nam hij krakend de moeilijke bocht, met een duwende schouder aan elk wiel, en bereikte met een diepe, zuigende zucht vastere grond. Ebrard hield zijn paard in om de wagen te passeren en juist toen de jongens de kar inhaalden, kwam die langzaam uit de schaduw van de bomen in het zonlicht. Het gesteente kleurde en vlamde in een lichte, romig-gouden gloed, die als een stralenkrans rond het zachte grijs hing."(pagina 19)

Het is lang geleden dat ik zo gejankt heb om een verhaal. Met name het eerste deel, over de bouw en voltooiing van de kerk, is zeer heftig. In de laatste twee delen neemt hogere politiek een belangrijke plaats in. In dit tijdvak is er onderlinge verdeeldheid in Wales en een machtstrijd in Engeland. Dit is niet altijd even goed te volgen voor wie niet bekend is met die periode in de Britse geschiedenis. Toch doet het nauwelijks afbreuk aan de hoofdverhaallijn. Het herlezen van deze trilogie kan daarom weleens de moeite lonen, om die diepere laag aan te boren en het verhaal in de volle omvang te bevatten.